Generator seçərkən yalnız onun gücünə baxmaq kifayət deyil. Yanacaq növü, generatorun fazası, soyutma sistemi, işə salınma üsulu, səs səviyyəsi və istifadə məqsədi kimi bir sıra amillər də nəzərə alınmalıdır.
Düzgün generator seçimi həm avadanlığın təhlükəsiz və səmərəli işləməsini, həm də uzunmüddətli istifadədə əlavə xərclərin qarşısının alınmasını təmin edir.
Generator seçərkən hansı amillər nəzərə alınmalıdır?
Generator almadan əvvəl aşağıdakı suallara cavab vermək vacibdir:
- Generator hansı məqsədlə istifadə olunacaq?
- Ümumi elektrik yükü nə qədərdir?
- Benzin, dizel, yoxsa qazla işləyən generator daha uyğundur?
- Birfazalı, yoxsa üçfazalı generator lazımdır?
- Generatorun hansı işə salınma sistemi olmalıdır?
- Hava ilə, yoxsa su ilə soyutma daha məqsədəuyğundur?
- Generatorun səs səviyyəsi nə qədər olmalıdır?
- Adi, yoxsa inverter generator seçilməlidir?
Benzin, dizel, yoxsa qazla işləyən generator?
Generatorun mühərriki onun məhsuldarlığı və istismar müddətində mühüm rol oynayır.
Benzin generatorları
Benzinlə işləyən generatorlar adətən daha münasib qiymətli, kompakt və nisbətən səssiz olur. Kiçik evlər, bağ evləri, obyektlər və qısamüddətli enerji ehtiyacları üçün uyğun seçim ola bilər.
Bəzi benzin generatorları xüsusi sistem vasitəsilə LPG ilə də işləyə bilər. Bu isə istifadəçiyə yanacaq seçimində əlavə çeviklik verir.
Dizel generatorları
Dizel generatorlarının əsas üstünlükləri uzun istismar müddəti, davamlılıq və uzunmüddətli iş üçün uyğunluğudur.
Onlar uzun müddət fasiləsiz işləməli olan obyektlər üçün daha əlverişli seçim ola bilər. Bununla yanaşı, eyni gücə malik benzin generatorları ilə müqayisədə dizel modelləri daha bahalı, iri və ağır ola bilər. Səs səviyyəsi də yüksək ola bildiyindən səsizləşdirilmiş korpuslu modellərə üstünlük vermək mümkündür.
İnverter generator, yoxsa ənənəvi generator?
İnverter generatorlar elektrik enerjisinin daha stabil və keyfiyyətli olmasını təmin edən elektron idarəetmə sistemindən istifadə edir.
Bu xüsusiyyət xüsusilə televizor, kompüter, qaz qazanı, elektron idarəetmə sistemləri və digər həssas avadanlıqlar üçün əhəmiyyətlidir.
İnverter generatorların digər üstünlüklərinə daha kompakt ölçü, aşağı çəki və yük azaldıqda yanacaq sərfiyyatını optimallaşdıran qənaət rejimi daxildir.
Ənənəvi generatorlar isə daha geniş tətbiq sahəsinə və müxtəlif güc seçimlərinə malikdir və yüksək güc tələb edən avadanlıqlar üçün uyğun ola bilər.
Generatorun gücü necə hesablanır?
Generator seçiminin ən vacib mərhələlərindən biri tələb olunan gücün düzgün hesablanmasıdır.
İlk olaraq generatora qoşulacaq bütün elektrik cihazlarının nominal gücünü müəyyən etmək lazımdır. Lakin yalnız nominal gücü toplamaq kifayət etmir. Elektrik mühərriki olan cihazların işə düşmə zamanı daha yüksək gücə ehtiyacı ola bilər.
Məsələn, soyuducu, su nasosu, kondisioner və bəzi elektrik alətləri işə düşərkən nominal gücündən bir neçə dəfə çox enerji tələb edə bilər.
Ümumi gücü hesablayarkən:
Generatorun tələb olunan gücü = cihazların iş gücü + işə düşmə zamanı tələb olunan əlavə güc + güc ehtiyatı
Generatorun daim maksimum yüklə işlədilməməsi tövsiyə olunur. Praktik baxımdan generatoru nominal gücünün təxminən 70–80%-i səviyyəsində yükləmək əlavə ehtiyat yaratmağa və avadanlığın daha stabil işləməsinə kömək edə bilər.
Generatorun işə salınma üsulu
Generatorlarda əsasən üç növ işə salınma sistemi mövcuddur:
Mexaniki işə salınma
Generator starter ipi vasitəsilə əl ilə işə salınır. Bu sistem daha kiçik gücə malik modellərdə geniş istifadə olunur.
Elektrik starteri
Generator idarəetmə panelində açar və ya düymə vasitəsilə işə salınır. Güclü generatorlarda istifadə rahatlığını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
ATS ilə avtomatik işə salınma
Generator əsas elektrik şəbəkəsində qəza və ya enerji kəsilməsi baş verdikdə avtomatik işə düşür və enerji bərpa olunduqda dayanır.
Bu sistem generatoru ehtiyat enerji mənbəyi kimi istifadə edən evlər, biznes obyektləri və digər mühüm infrastrukturlar üçün xüsusilə faydalıdır.
Birfazalı, yoxsa üçfazalı generator?
Generatorun faza seçimi ona qoşulacaq avadanlıqlardan asılıdır.
Əgər yalnız 230 V-luq birfazalı cihazlar istifadə ediləcəksə, birfazalı generator kifayət edə bilər. Məişət texnikası, televizor, soyuducu və digər standart cihazlar üçün belə generatorlar geniş istifadə olunur.
Üçfazalı generatorlar isə 400 V-luq üçfazalı avadanlıqlar üçün nəzərdə tutulur. Mühərriklər, bəzi nasoslar və sənaye avadanlıqları üçfazalı enerji tələb edə bilər.
Buna görə daha bahalı və güclü olduğu üçün avtomatik olaraq üçfazalı generatoru seçmək düzgün yanaşma deyil. Əsas meyar generatora qoşulacaq avadanlıqların enerji tələbləridir.
Hava ilə, yoxsa su ilə soyutma?
Hava ilə soyutma
Hava ilə soyudulan generatorlar konstruksiya baxımından daha sadə və kompakt olur. Onlar əsasən kiçik və orta güclü generatorlarda istifadə edilir.
Su ilə soyutma
Su ilə soyudulan generatorlar adətən daha yüksək gücə və daha uzunmüddətli fasiləsiz işləmə imkanına malikdir.
Bu tip generatorlar böyük obyektlər, biznes müəssisələri və uzun müddət ehtiyat enerji mənbəyinə ehtiyac duyulan yerlər üçün daha uyğun ola bilər.
Sinxron, yoxsa asinxron generator?
Sinxron generatorlar daha stabil gərginlik təmin edir və mühərrikli elektrik cihazlarının işə düşmə cərəyanlarını daha yaxşı qarşılaya bilir.
Bu səbəbdən onlar evlər, ofislər, bağ evləri, tikinti sahələri və müxtəlif obyektlər üçün ehtiyat enerji mənbəyi kimi geniş istifadə olunur.
Asinxron generatorlar isə müəyyən xüsusi tətbiqlər üçün üstünlüklərə malikdir. Məsələn, qısaqapanmaya davamlılıq və müəyyən avadanlıqlarda yüksək başlanğıc cərəyanının təmin edilməsi tələb olunduqda istifadə edilə bilər.
Adi məişət istifadəsi üçün əksər hallarda sinxron generator daha uyğun seçimdir.
Generatorun səs səviyyəsi
Generator seçərkən səs səviyyəsini də nəzərə almaq lazımdır.
Dizel generatorlar bəzi benzin modelləri ilə müqayisədə daha səsli ola bilər. İnverter generatorlar isə aşağı yüklənmə zamanı mühərrikin dövrlərini azaltmaqla səs səviyyəsini aşağı sala bilər.
Generatorun yaşayış və iş yerlərindən mümkün qədər uzaqda yerləşdirilməsi, həmçinin səs izolyasiyalı korpuslu modellərin seçilməsi komfortu artırır.
İstifadə məqsədinə görə generator seçimi
Generatorun hansı məqsədlə istifadə ediləcəyi düzgün modelin müəyyənləşdirilməsində əsas amillərdən biridir.
Kempinq və səyahət üçün: yüngül, kompakt və səssiz inverter generatorlar daha uyğun ola bilər.
Bağ və bağ evi üçün: orta güclü benzin və ya dizel generatorlar əsas elektrik kəsintilərində ehtiyat enerji mənbəyi kimi istifadə edilə bilər.
Biznes və sənaye obyektləri üçün: uzunmüddətli və yüksək güclü enerji təminatı tələb olunduqda daha güclü dizel generatorlara üstünlük verilə bilər.
Nəticə
Düzgün generator seçmək üçün yalnız güc göstəricisinə diqqət yetirmək kifayət deyil. Yanacaq növü, generatorun istifadə məqsədi, elektrik yükü, faza sayı, soyutma sistemi, işə salınma üsulu və səs səviyyəsi birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Dəqiq hesablanmış və düzgün seçilmiş generator elektrik avadanlıqlarının təhlükəsiz işləməsinə, yanacaq sərfiyyatının optimallaşdırılmasına və avadanlığın istismar müddətinin uzadılmasına kömək edir.
Generator seçimi ilə bağlı tərəddüd edirsinizsə, qoşulacaq avadanlıqların siyahısını və onların güc göstəricilərini müəyyən etdikdən sonra peşəkar mütəxəssisdən məsləhət almaq ən doğru yanaşmadır.
Tələb olunan sahələri doldurun və tezliklə sizinlə əlaqə saxlanılacaq