Rele və servo ötürücülü gərginlik stabilizatorlarının müqayisəsi

Müasir dövrdə gərginlik stabilizatorları vacib avadanlıqlardan biri hesab olunur. Elektrik şəbəkələrində tez-tez nasazlıqlar baş verir və verilən gərginliyin göstəriciləri geniş diapazonda dəyişə bilir. Bu zaman istifadəçilər üçün əsas sual yaranır: cihazları gərginlik sıçrayışlarından necə qorumaq olar?

Bunun ən sadə yolu xüsusi avadanlıqdan – gərginlik stabilizatorundan istifadə etməkdir. Stabilizator elektrik şəbəkəsinə qoşularaq gərginlik parametrlərini daim nəzarətdə saxlayır və çıxışda tələb olunan dəqiqliklə sabit gərginlik təmin edir.

Bazarda müxtəlif növ stabilizatorlar mövcuddur. Lakin aşağı və orta qiymət kateqoriyasında əsasən iki seçim daha çox istifadə olunur: rele tipli və servo ötürücülü stabilizatorlar.

Bəs hansı daha yaxşıdır – releli, yoxsa servo stabilizator? Hər iki variantın öz üstünlükləri və çatışmazlıqları mövcuddur. Düzgün seçim etmək üçün qoşulacaq avadanlığın gücü, istifadə sahəsi və tələb olunan dəqiqlik kimi amillər nəzərə alınmalıdır.

Rele və ya servo stabilizator – hansı daha yaxşıdır?

Rele tipli stabilizatorlar yüksək faydalı iş əmsalına malikdir və bazarda ən münasib qiymətli modellərdən hesab olunur. Quruluşu daha köhnə texnologiyaya əsaslansa da, bu modellər hələ də istifadəçilər arasında geniş yayılmışdır.

Servo ötürücülü stabilizatorlar isə daha dəqiq gərginlik tənzimləməsi təmin edir. Onların qiyməti bir qədər yüksək olsa da, həssas elektron avadanlıqlar üçün daha uyğun seçim ola bilər. Bununla yanaşı, bu tip stabilizatorlar daha çox texniki xidmət tələb edir və işləyərkən müəyyən səs yarada bilər.

Rele tipli stabilizatorun quruluşu

Rele stabilizatorunun əsas hissələri aşağıdakılardır:

• 4-dən 9-a qədər sarğıya malik transformator bloku;
• sarğılar arasında keçidi təmin edən rele mexanizmi;
• giriş cərəyanını ölçən və çıxış gərginliyini tənzimləyən idarəetmə bloku.

Rele sistemi sarğılar arasında keçid prinsipi ilə işlədiyi üçün çıxış gərginliyi pilləli şəkildə dəyişir. Məsələn, dörd sarğılı stabilizatorlarda tənzimləmə addımı təxminən 20 volt ola bilər. Sarğıların sayı artdıqca tənzimləmə dəqiqliyi yüksəlir, lakin cavab müddəti dəyişə bilər.

Giriş gərginliyi stabilizatorun işləmə həddindən aşağı düşdükdə cihaz avtomatik olaraq sönə bilər. Gərginlik normal səviyyəyə qayıtdıqda isə yenidən işə düşür.

Rele stabilizatorlarının üstünlükləri:

• geniş giriş gərginliyi diapazonunda işləməsi;
• girişdəki dəyişikliklərə qarşı davamlı olması;
• qısa müddətli yüklənmələrə uzun müddət dözə bilməsi;
• -40°C-dən +50°C-yə qədər temperatur şəraitində işləməsi;
• münasib qiymət və uzun xidmət müddəti.

Rele stabilizatorlarının çatışmazlıqları:

• gərginliyin pilləli şəkildə tənzimlənməsi;
• bəzi hallarda daha aşağı dəqiqlik;
• tez-tez gərginlik dəyişdikdə səs yaranması.

Buna baxmayaraq, məişət texnikasını qorumaq istəyən adi istifadəçilər üçün rele stabilizatorları effektiv seçim ola bilər.

Servo stabilizator – üstünlüklər və çatışmazlıqlar

Servo stabilizatorların quruluşu daha təkmildir və əsasən aşağıdakı hissələrdən ibarətdir:

• elektrik mühərriki;
• idarəetmə lövhəsi.

İdarəetmə bloku çıxış gərginliyinin hamar şəkildə tənzimlənməsini təmin edir. Elektromexaniki servo stabilizatorlar yüksək dəqiqliklə işləyir və gərginlik dəyişikliklərinə həssas olan cihazlar üçün daha uyğundur.

Bu modellərin qiyməti rele stabilizatorlarından bir qədər yüksək olsa da, onlar daha dəqiq tənzimləmə və daha sürətli reaksiya imkanına malikdirlər. Servo stabilizatorlar gərginlik dəyişikliklərinə təxminən 8 millisaniyə, rele modelləri isə orta hesabla 40 millisaniyə ərzində cavab verə bilir.

Servo stabilizatorların çatışmazlıqları:

• müntəzəm texniki xidmət tələb etməsi;
• qrafit kontakt fırçalarının zamanla aşınması və dəyişdirilməsinin lazım olması;
• daha böyük ölçülərə malik olması;
• işləyərkən səs yaratması.

Nəticə olaraq, rele stabilizatorları daha münasib qiymət və geniş istifadə üçün, servo stabilizatorlar isə yüksək dəqiqlik tələb edən avadanlıqlar üçün daha uyğun seçim hesab olunur.