Dizel generatorun aşağı yüklə işləməsi niyə zərərlidir?

Generator dəstlərinin düzgün yüklənməsinin əhəmiyyəti

Generator dəstlərinin əsas funksiyası yük altında işləməkdir. Bu məqam sadə görünsə də, generatorun düzgün yüklənməsi onun fasiləsiz işləməsi, mühərrikin sağlam fəaliyyəti və uzun istismar müddəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Generator dəstlərinin optimal iş yükü tətbiq sahəsindən və güc reytinqindən asılı olaraq dəyişir. Ümumiyyətlə:

• Gözləmə (standby) və əsas (prime) reytinqli dizel generatorları nominal gücün 50–85% aralığında işləmək üçün nəzərdə tutulur.

• Davamlı (continuous) reytinqli dizel generatorları isə 70–100% yük səviyyəsində daha səmərəli fəaliyyət göstərir.

İstehsalçı tərəfindən müəyyən edilən servis intervalları və komponentlərin proqnozlaşdırılan istismar müddəti məhz bu yük diapazonlarında işləmə əsasında hesablanır. Buna görə də layihələndirmə mərhələsində generatorun obyektin tələblərinə uyğun seçilməsi və tövsiyə olunan yük səviyyələrində işləməsi təmin edilməlidir.

Generatorun uzun müddət az yüklə işlədilməsi mühərrikin vəziyyətinə, məhsuldarlığına və ümumi istismar müddətinə mənfi təsir göstərir. Eyni zamanda planlaşdırılmamış dayanma və nasazlıqların baş vermə ehtimalını artırır.

Az yüklənmənin təsirləri

Dizel generatorunun nominal gücün 30%-dən aşağı yük səviyyəsində uzun müddət işləməsi müxtəlif problemlərə səbəb ola bilər. Ən geniş yayılmış nəticələrdən biri mühərrik qazı (wet stacking) hadisəsidir.

Bu zaman işlənmiş qaz manifoldunun birləşmələrindən qara və yağlı maye sızır. Səbəb isə aşağı yük və ya yüksüz işləmə nəticəsində silindrdə temperaturun azalması, yanacağın tam yanmaması və yanmamış yanacaqla yağ qalıqlarının işlənmiş qaz sistemində toplanmasıdır.

Görünən qaz sızması hər zaman mühərrik nasazlığı demək deyil. Lakin bu, aşağı yük, aşağı ətraf temperaturu və ya soyuducu suyun temperaturunun kifayət qədər olmaması kimi halların göstəricisi ola bilər.

Uzunmüddətli nəticələr

Qısa müddətdə mühərrik qazı ciddi zərər yaratmasa da, davamlı az yüklənmə aşağıdakı problemlərə səbəb ola bilər:

• Piston halqalarının arxasında çöküntülərin yığılması;

• Silindr daxilində karbon və digər qalıqların əmələ gəlməsi;

• Ekstremal hallarda silindr astarının cilalanması (cylinder liner polishing).

Bu hallar nəticəsində mühərrikin gücü azalır, performansı zəifləyir və komponentlərin aşınması sürətlənir. Nəticədə texniki xidmət xərcləri artır, həmçinin planlaşdırılmamış dayanma və nasazlıq riski yüksəlir.

Nəticə

Dizel generator dəstlərinin etibarlı və uzunömürlü işləməsi üçün onların istehsalçı tərəfindən tövsiyə olunan yük diapazonlarında istismar edilməsi vacibdir. Düzgün ölçüləndirilmiş və uyğun yüklə işləyən generator həm daha yüksək səmərəlilik təmin edir, həm də texniki problemlərin və əlavə xərclərin qarşısını alır.