Elektrik enerjisinin fasiləsiz təmin edilməsi sənaye müəssisələri, tikinti sahələri, xəstəxanalar, məlumat mərkəzləri və digər kritik obyektlər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Elektrik şəbəkəsində nasazlıq yarandıqda və ya mövcud enerji təchizatı tələbatı qarşılamadıqda dizel generatorları etibarlı ehtiyat və ya əsas enerji mənbəyi kimi istifadə olunur.
Dizel Generatorun İş Prinsipi
Dizel generatorunun əsas funksiyası dizel yanacağının yanması nəticəsində yaranan mexaniki enerjini elektrik enerjisinə çevirməkdir. Bu proses iki əsas mərhələdən ibarətdir.
I Mərhələ – Dizel Mühərrikinin Mexaniki Enerji Yaratması
Dizel mühərriki avtomobillərdə istifadə olunan daxiliyanma mühərrikləri ilə eyni prinsip əsasında işləyir. İş prosesi dörd əsas mərhələdən ibarətdir.
1. Havanın sorulması (Intake)
Giriş klapanı açılır və silindrə təmiz hava daxil olur.
2. Sıxılma (Compression)
Porşen yuxarı hərəkət edərək silindrdəki havanı yüksək təzyiq altında sıxır. Nəticədə havanın temperaturu əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlir.
3. Yanma və genişlənmə (Combustion)
Yüksək temperatur və təzyiq altında dizel yanacağı silindrə püskürdülür. Yanacaq öz-özünə alışır və yaranan enerji porşeni aşağı hərəkət etdirir.
4. Egzoz (Exhaust)
Porşen yenidən yuxarı qalxaraq yanma nəticəsində yaranan qazları silindrdən xaric edir.
Bu proses fasiləsiz şəkildə təkrarlanır. Porşenin hərəkəti krank milini fırladır və nəticədə alternatorun işləməsi üçün tələb olunan mexaniki enerji yaranır.
II Mərhələ – Mexaniki Enerjinin Elektrik Enerjisinə Çevrilməsi
Mühərrikin yaratdığı mexaniki enerji alternatora ötürülür.
Alternator elektromaqnit induksiya prinsipi ilə işləyir. Mühərrikin fırlatdığı rotorun maqnit sahəsi statorun sarğılarından keçərək elektrik cərəyanı yaradır.
Daha sonra idarəetmə sistemi çıxış gərginliyini və tezliyi sabit saxlayır, nəticədə istehlakçılar təhlükəsiz, sabit və keyfiyyətli elektrik enerjisi ilə təmin olunur.
Dizel Generatorun Səmərəliliyi
Generator seçərkən nəzərə alınmalı ən vacib göstəricilərdən biri onun faydalı iş əmsalıdır.
Dizel generatorları yanacağın kimyəvi enerjisinin təxminən 30–40%-ni elektrik enerjisinə çevirə bilir. Bu göstərici onları benzin generatorları ilə müqayisədə daha səmərəli edir.
Lakin generatorun uzun müddət:
- çox aşağı yüklə işlədilməsi;
- həddindən artıq yüksək yüklə işlədilməsi;
aşağıdakı problemlərə səbəb ola bilər:
- Yanacağın tam yanmaması;
- Yanacaq sərfiyyatının artması;
- Faydalı iş əmsalının azalması;
- Mühərrik hissələrinin daha sürətli aşınması.
Ən yüksək məhsuldarlıq generator nominal gücünün uyğun yük diapazonunda işlədiyi zaman əldə olunur.
Dizel Generatorun Yanacaq Sərfiyyatı Necə Hesablanır?
Generatorun yanacaq sərfiyyatına təsir edən əsas amillər bunlardır:
- Generatorun gücü (kW)
- Yük faizi
- Mühərrikin texnologiyası
- İş şəraiti
- Xüsusi yanacaq sərfiyyatı
Təxmini hesablama düsturu
Yanacaq sərfiyyatı (litr/saat) = Güc (kW) × Yük faizi × Xüsusi yanacaq sərfiyyatı (g/kWh) ÷ 1000 ÷ 0,84
Dizel Generatorların Əsas Üstünlükləri
Dizel generatorları yüksək etibarlılığı və qənaətcilliyi sayəsində müxtəlif sahələrdə ən çox istifadə olunan enerji mənbələrindən biridir.
Yüksək etibarlılıq
Elektrik kəsildiyi anda bir neçə saniyə ərzində işə düşərək enerji təchizatını bərpa edir.
Aşağı yanacaq sərfiyyatı
Dizel yanacağının enerji sıxlığı yüksək olduğundan eyni həcmdə yanacaqla daha çox elektrik enerjisi istehsal etmək mümkündür.
Uzun istismar müddəti
Dizel mühərrikləri aşağı dövrlərdə işlədiyi üçün hissələrin aşınması daha az olur və generatorun xidmət müddəti uzanır.
Texniki xidmətin sadəliyi
Dizel generatorlarının texniki baxışı və təmiri digər enerji sistemləri ilə müqayisədə daha rahat və iqtisadi cəhətdən sərfəlidir.
Təhlükəsizlik
Dizel yanacağının alışma temperaturu benzindən yüksək olduğu üçün saxlanılması və daşınması daha təhlükəsiz hesab edilir.
Dizel Generatorların İstifadə Sahələri
Tikinti sahələri və açıq məkanlar
Elektrik şəbəkəsinin olmadığı və ya kifayət etmədiyi ərazilərdə dizel generatorları əsas enerji mənbəyi kimi istifadə olunur.
Onlar aşağıdakı sahələrdə geniş tətbiq edilir:
- Tikinti layihələri
- Açıq hava tədbirləri
- Konsertlər
- Sərgilər
- Müvəqqəti iş sahələri
Ehtiyat elektrik mənbəyi
Bir çox yaşayış, kommersiya və sənaye obyektlərində elektrik kəsildiyi zaman dizel generatorları avtomatik işə düşərək vacib sistemlərin fasiləsiz işləməsini təmin edir.
Xüsusilə aşağıdakı obyektlərdə dizel generatorları həyati əhəmiyyət daşıyır:
- Xəstəxanalar
- Məlumat mərkəzləri (Data Center)
- Telekommunikasiya stansiyaları
- Banklar
- İstehsalat müəssisələri
- Biznes mərkəzləri
Düzgün seçilmiş və müntəzəm texniki qulluq göstərilən dizel generatoru uzun illər ərzində etibarlı enerji təminatı təqdim edərək həm avadanlıqların, həm də biznes proseslərinin fasiləsiz fəaliyyətini təmin edir.
Tələb olunan sahələri doldurun və tezliklə sizinlə əlaqə saxlanılacaq