Prime və Standby generatorlar arasındakı fərqlər

Generator seçərkən ən vacib məqamlardan biri onun Prime Power və ya Standby Power rejimində işləməsi üçün nəzərdə tutulduğunu müəyyənləşdirməkdir. Bu anlayışlar generatorun hansı məqsədlə istifadə ediləcəyini, nə qədər müddət işləyə biləcəyini və hansı yükü daşıya biləcəyini müəyyən edir.

Bundan əlavə, generatorlar üçün Continuous Power (COP), Limited Time Running (LTP) və Emergency Standby Power (ESP) kimi digər güc göstəriciləri də mövcuddur. Lakin praktikada ən çox istifadə olunan iki anlayış Prime və Standby gücüdür. Bu göstəricilər ISO 8528 və ISO 3046 beynəlxalq standartlarına əsasən müəyyən edilir.

Prime Power nədir?

Prime Power generatorun dəyişkən elektrik yükü altında məhdudiyyətsiz müddət ərzində işləyə biləcəyi maksimum gücü ifadə edir.

Bu rejimdə generator əsas enerji mənbəyi kimi istifadə olunur və uzunmüddətli fasiləsiz işləmək üçün nəzərdə tutulur.

Prime Power rejiminin əsas xüsusiyyətləri:

• Dəyişkən yük altında fasiləsiz işləmə imkanı

• İllik işləmə saatlarına məhdudiyyət yoxdur

• Hər 12 saatlıq iş rejimində 1 saat ərzində təxminən 10% əlavə yüklənməyə icazə verilir

• Orta yükün adətən generator gücünün 70%-ni keçməməsi tövsiyə olunur

Əgər generator sabit yük altında uzun müddət işləyirsə (məsələn, elektrik enerjisinin şəbəkəyə ötürülməsi üçün), bu halda Continuous Power (COP) göstəricisindən istifadə edilir.

Standby Power nədir?

Standby Power generatorun əsas elektrik mənbəyi kəsildiyi zaman ehtiyat enerji təmin etmək üçün istehsal edə biləcəyi maksimum gücdür.

Bu tip generatorlar yalnız fövqəladə hallarda işləmək üçün nəzərdə tutulur və daimi enerji mənbəyi hesab edilmir.

Standby Power rejiminin əsas xüsusiyyətləri:

• Yalnız elektrik kəsintisi zamanı istifadə olunur

• 10%-lik əlavə yüklənməyə icazə verilmir

• İllik işləmə müddəti istehsalçıdan asılı olaraq adətən 200–500 saat ilə məhdudlaşdırılır

• Orta yükün generator gücünün təxminən 70%-i səviyyəsində saxlanılması tövsiyə olunur

Praktiki nümunə

Tutaq ki, generator aşağıdakı göstəricilərə malikdir:

• Prime Power: 300 kVA

• Standby Power: 330 kVA

Prime rejimində:

• Generator uzun müddət 300 kVA güclə işləyə bilər.

• Orta yük təxminən 210 kVA (70%) olmalıdır.

• Müəyyən şərtlər daxilində qısa müddət ərzində 330 kVA gücə qədər yüklənə bilər.

Standby rejimində:

• Generator maksimum 330 kVA güc verə bilər.

• Orta yük təxminən 231 kVA olmalıdır.

• Əlavə yüklənməyə icazə verilmir.

• İllik işləmə saatı istehsalçının müəyyən etdiyi limitdən artıq olmamalıdır.

Prime və Standby generatorların istifadə sahələri

Prime generatorlar

Prime generatorlar əsas enerji mənbəyi kimi istifadə edilir.

Əsas tətbiq sahələri:

• Tikinti meydançaları

• Mədən sənayesi

• Neft və qaz obyektləri

• Elektrik şəbəkəsinin olmadığı ərazilər

• Kənd təsərrüfatı müəssisələri

• Müvəqqəti sənaye layihələri

Standby generatorlar

Standby generatorlar yalnız əsas elektrik şəbəkəsində nasazlıq yarandıqda işə düşür.

Ən çox istifadə olunduğu sahələr:

• Xəstəxanalar

• Məlumat mərkəzləri (Data Center)

• Banklar

• Otellər

• Biznes mərkəzləri

• İstehsal müəssisələri

• Yaşayış kompleksləri

Prime generator seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?

Prime generatorlar demək olar ki, hər gün işlədiyi üçün onların yanacaq sistemi və texniki xidməti xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Diqqət edilməli məqamlar:

• Böyük həcmli yanacaq çəninin seçilməsi

• Generatorun yanacaq sərfiyyatının hesablanması

• Müntəzəm texniki xidmət planının hazırlanması

• Filtrlərin və yağların vaxtında dəyişdirilməsi

• Generator ətrafında rahat servis sahəsinin yaradılması

Əksər generatorlarda texniki xidmət intervalı təxminən 500 saat təşkil edir. Bəzi mühərriklərdə isə bu müddət 250 saat ola bilər.

Standby generatorlarda vacib xüsusiyyətlər

Standby generatorlar uzun müddət işləməsə belə, hər zaman istifadəyə hazır vəziyyətdə olmalıdır.

Bunun üçün aşağıdakı avadanlıqlar tövsiyə olunur:

• ATS (Automatic Transfer Switch) sistemi

• Akkumulyator üçün avtomatik şarj cihazı

• Mühərrikin əvvəlcədən qızdırılması üçün Jacket Water Heater sistemi

• Müntəzəm test işə salınmaları

ATS sistemi elektrik kəsildiyi anda generatoru avtomatik işə salır və elektrik bərpa olunduqda yükü yenidən əsas şəbəkəyə qaytarır.

Hansı generator sizin üçün daha uyğundur?

Generator seçimi istifadə məqsədindən asılıdır.

Əgər generator əsas enerji mənbəyi olacaqsa və uzun müddət işləyəcəksə, Prime Power generator ən doğru seçimdir.

Əgər generator yalnız elektrik kəsintiləri zamanı ehtiyat enerji təmin etmək üçün nəzərdə tutulursa, Standby Power generator daha məqsədəuyğundur.

Nəticə

Prime və Standby generatorlar görünüş baxımından oxşar olsa da, onların təyinatı və iş rejimi tamamilə fərqlidir. Düzgün generator seçimi layihənin enerji tələbatına, işləmə müddətinə və istifadə məqsədinə əsaslanmalıdır.

Layihənizin ehtiyaclarını əvvəlcədən düzgün qiymətləndirmək həm enerji təchizatının etibarlılığını artıracaq, həm də generatorun daha uzunömürlü və səmərəli işləməsini təmin edəcək.