Avtomobil generatorunun quruluşu və iş prinsipi

Avtomobildə elektrik enerjisi yanacaq qədər vacib rol oynayır. Elektrik sistemi olmadan salon işıqları, multimedia qurğuları və digər elektron avadanlıqlar işləyə bilməz. Mühərrikin işə salınması üçün də elektrik enerjisi tələb olunur.

Avtomobildə yerləşən akkumulyator elektrik enerjisini saxlayır, lakin onun daim doldurulması vacibdir. Bu funksiyanı isə generator yerinə yetirir. Generator akkumulyatoru enerji ilə təmin edir və avtomobilin bütün elektrik sistemlərinin fasiləsiz işləməsinə şərait yaradır.

Avtomobildə generatorun quruluşu və iş prinsipi

Avtomobil generatoru sadə, lakin yüksək səmərəli quruluşa malik elektrik qurğusudur. Onun etibarlı işləməsi düzgün konstruksiya və keyfiyyətli komponentlərdən asılıdır.

Generatorun əsas hissələri aşağıdakılardır:

• stator;
• rotor;
• diod körpüsü;
• kasnaq;
• fırça bloku;
• gərginlik tənzimləyicisi.

Generator krank valından hərəkət alan xüsusi kəmər vasitəsilə işləyir. Mühərrik işlədikdə kəmər generatorun rotorunu fırladır və elektrik enerjisinin yaranması prosesi başlayır.

Avtomobil generatorunun işləmə prinsipi elektromaqnit induksiya hadisəsinə əsaslanır. Rotor maqnit sahəsi yaradır və onun fırlanması nəticəsində stator sarğılarında elektrik gərginliyi əmələ gəlir.

Rotor sarğısına elektrik cərəyanı iki qrafit fırça və cərəyan ötürücü halqalar vasitəsilə ötürülür. Yaranan maqnit sahəsi stator sarğılarına təsir göstərərək elektromotor qüvvə yaradır.

Generator dəyişən cərəyan istehsal edir. Avtomobilin elektrik sistemləri isə sabit cərəyanla işlədiyi üçün xüsusi düzləndirici sistemdən istifadə edilir. Diod körpüsü dəyişən cərəyanı sabit cərəyana çevirir.

Mühərrikin dövrləri artdıqca generatorun yaratdığı gərginlik yüksəlir. Elektrik sisteminin zədələnməsinin qarşısını almaq üçün gərginlik tənzimləyicisi istifadə olunur və çıxış gərginliyini sabit saxlayır.

Avtomobil generatorunun ən çox rast gəlinən nasazlıqları

Generator yüksək yüklə işlədiyi üçün zamanla onun hissələrində aşınma və nasazlıqlar yarana bilər.

Generator probleminin əsas əlamətləri:

• cihaz panelində generator xəbərdarlıq lampasının yanması;
• salon işıqlarının zəifləməsi;
• lampaların tez-tez sıradan çıxması;
• akkumulyatorun tez boşalması;
• mühərrik hissəsindən qeyri-adi səslərin gəlməsi.

Ən çox rast gəlinən generator nasazlıqları:

• generator kəmərinin boşalması və ya qırılması;
• gərginlik tənzimləyicisinin sıradan çıxması;
• diod körpüsünün zədələnməsi;
• podşipniklərin aşınması;
• fırçaların yeyilməsi;
• stator sarğılarının yanması;
• rotorun zədələnməsi;
• korpusun zədələnməsi nəticəsində daxili hissələrə su və çirk daxil olması.

Generator nasaz olduqda onu dərhal dəyişdirmək həmişə tələb olunmur. Vaxtında aparılan diaqnostika və peşəkar təmir bir çox hallarda generatorun yenidən istifadəyə yararlı vəziyyətə gətirilməsinə imkan verir.

Keyfiyyətli texniki xidmət, düzgün diaqnostika və vaxtında təmir avtomobil generatorunun uzun müddət etibarlı işləməsini təmin edir.